Interpretive Innovations

Interpretive Innovations

Examining the perspective of Islam in explaining the moral interaction of humans with the environment and its protection (Relying on the verses of the Holy Quran)

Document Type : Original Article

Authors
1 Faculty member of the Law Department, Faculty of Administrative Sciences and Economics, Arak University, Arak, Iran
2 Assistant Professor, Department of Theology, Faculty of Humanities, Arak University, Arak, Iran
Abstract
Islam's point of view in explaining the moral interaction of man with the environment is a subject that has received the serious attention of scholars and religious thinkers. A model has been presented regarding a healthy environment in many verses, which express the principles and moral rules of human interaction with the environment and how to protect it, and in the present research, the view of Islam regarding the interaction of man with the environment and his duty in relation to various components. The environment has been explained with the emphasis and centrality of various verses and interpretations and it has been stated that because man lives in the lap of the environment, he has the right to benefit from it for his health and proper growth, and on the other hand, the united man benefits from The formative and legislative guidance, as a wise being, should have a principled and disciplined behavior with the environment (responsible behavior with the environment and being trustworthy, observing justice and fairness in dealing with the environment, prohibiting corruption in the environment and its prosperity and avoiding from extravagance and wastage) and observes rules such as (avoidance of harming animals and protecting them, prohibition of environmental destruction, optimal use of divine blessings, tolerance and compassion for the environment, etc.) As a result, it leads to the arrangement of human life and the revival of the sense of responsibility and efforts to preserve and protect the environment and create the necessary background for human growth and perfection.
Keywords

  1. - قرآن کریم

    1 . ابن حنبل، احمد، مسند الامام احمد بن حنبل وضعه محمد ناصر الالبانی، المکتبه الاسلامیه، چ پنجم، بیروت، لبنان، 1985.

    2 . ابن شعبه حرانی، محمد حسن، تحف العقول عن آل الرسول(ص)، چ دوم، جامعه مدرسین، قم، 1404ق.

    3 . ابو داود سجستانی، سلیمان بن اشعث، سنن ابو داود، تحقیق صدقی محمد جمیل، بیروت- لبنان، دارالفکر، 1420.

    4 . بخاری، اسماعیل بن محمد، صحیح بخاری، جمهوریه، مصر(194-256ق)

    5 . -------------------، صحیح بخاری، شرح مصطفی دیب البغا، دارالقلم، بیروت، 1982

    6 . برقی، احمد بن محمد، المحاسن، دارصادر، بیروت، 1390ش.

    7 . بری، جان، محیط زیست و نظریه اجتماعی، ترجمۀ حسن پویان و نیره توکلی، انتشارات سازمان حفاظت محیط زیست، چاپ اول، 1380 ش.

    8 . پیری، توماس، « عصر اکوزوئیک»، مجلۀ سیاحت غرب، فروردین 1385، شمارۀ32، ص149.

    9 . ترمذی، محمد بن عیسی، سنن ترمذی، قاهره، مصر، دارالحدیث، 1419ق

    10 . جوادی آملی، عبدالله، اسلام و محیط زیست، اسراء، قم،1386.

    11 . _____________، _________، پیام قرآن، قم، اسراء، بی تا.

    12 . جوادی، محسن، مسئله باید و نباید، انتشارات اسلامی، قم، 1375.

    13 . جعفری تبریزی، محمد تقی، فرهنگ جامع نوین،  ترجمۀ احمد سیاح، نشر اسلام، بی جا، 1387.

    14 . حر عاملی، محمد، وسائل الشیعه الی تحصیل الشریعه، تحقیق عبدالرحیم الربانی الشیرازی، چ پنجم، دارالاحیاء التراث العربی، بیروت، 1403ق

    15 . حسین الخشن، الاسلام والبیعه خطوات نحو فقه بیعی، دارالهادی، بیروت،1425ق.

    16 . حبیبی، محمد حسن،« حق برخورداری از محیط زیست سالم به عنوان حق بشریت»، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، ش 60، 1382ش.

    17 . دیلمی، احمد؛ آذربایجانی، مسعود، اخلاق اسلامی، نشر معارف، قم، 1379.

    18 . راغب اصفهانی، حسین بن محمد، المفردات فی غریب القرآن، مدخل ملک،دارالعلم و دار الشامیه، دمشق و بیروت، 1412ق.

    1. رکن الدینی، سید حسین، شأن اخلاقی محیط زیست و چالش‌های آن با تأکید بر اندیشه اسلامی، پایان نامه دکتری، دانشگاه معارف، قم، 1392.

    20 . رازی، حسین بن علی، روض الجنان و روح الجنان فی تفسیر القرآن، بنیاد پژوهش‌های آستان قدس رضوی، مشهد 1408ق.

    21 . زمخشری، محمود، الکشاف عن حقایق غوامض التنزیل، دارالکتب العربی، بیروت، 1407ق.

    22 . ساعد، نادر، «نگرشی با حق اخلاقی و حق حقوقی به محیط زیست»، مجموعه مقالات نخستین همایش حقوق محیط زیست ایران، انتشارات برگ زیتون،چ1، 1383ش.

    23 . شهید اول، الدروس الشرعیه، صادقی، قم، بی تا.

    24 . شاکر اردکانی، سید اسماعیل، زمین مادر ماست، نشر فرهنگ اهل بیت، قم، 1394.

    25 . صدوق، محمد بن علی، ثواب الاعمال، وحی، قم،1388ق.

    26 . طباطبایی، سید محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، چ چهارم، انتشارات اسلامی، قم، 1402ق

    27 .  -------------------، المیزان فی تفسیر القرآن، ترجمۀ سید محمد موسوی همدانی، انتشارات اسلامی، قم، 1374.

    28 . طبرسی، فضل بن حسن، مکارم الاخلاق، چ چهارم، شریف رضی، قم، 1370ش

    29 . طوسی، محمد بن حسن، تهذیب الاحکام، دارالتعارف للمطبوعات، بیروت، 1413ق.

    30 . عابدی سروستانی، احمد، جهت‌‌‌گیری ارزشی و اخلاقی زیست محیطی اسلامی، ماهیت و پیامدها، چاپ شده در کتاب اخلاق و محیط زیست، دانشگاه امام صادق، 1386، ص58.

    31 . فهیمی، عزیزالله، مسئولیت مدنی ناشی از تخریب محیط زیست در فقه و حقوق ایران، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، 1391.

    32 . فیض کاشانی، مولی محسن، الوافی، عطر عطرت، اصفهان، 1430ق.

    33 . فتحعلی، محمود، « نظریه اخلاق زیستی، محیطی اسلام با تأکید بر آرای استاد مصباح یزدی»، معرفت اخلاقی، تابستان 1390، شمارۀ3، ص 102.

    34 . قرضاوی، یوسف، رعایه البیئه فی شریعه الاسلام، دارالشرق، قاهره، 1421ق.

    35 . کلینی، محمد بن یعقوب، اصول کافی، تحقیق علی اکبر غفاری، دار الکتب الاسلامیه، تهران، 1379

    36 . کانت، ایمانوئل، بنیاد مابعد الطبیعه اخلاق، ترجمه حمید عنایت و علی قیصری، خوارزمی، تهران، 1369.

    37 . لواسانی، احمد، کنفرانس بین المللی محیط زیست در ریو، مؤسسه چاپ و انتشارات وزارت امور خارجه، تهران، 1372.

    38 . لویی ، پولمان، اخلاق زیست محیطی، ترجمه محسن ثلاثی و همکاران، نشر توسعه، تهران، 1384.

    39 . مجلسی، محمد باقر، بحارالانوار، الوفاء، بیروت، 1403ق.

    40 . مالک بن انس، مؤطا مالک، به تحقیق محمد فؤاد عبد الباقی، بیروت- لبنان، دارالاحیاء التراث العربی، 1406ه.

    41 . مسلم بن حجاج، ابی الحسین، صحیح مسلم، تحقیق محمد فؤاد عبد الباقی، بیروت، دارالحدیث،1329-1334ق

    42 . مدرسی، سید محمد تقی، تفسیر هدایت، آستان قدس رضوی بنیاد پژوهش‌های اسلامی، مشهد، 1377.

    43 . مظفری، محمد حسن، اصول بهره‌برداری از منابع محیط زیست از دیدگاه قرآن، کتاب اخلاق و محیط زیست، سید کاووس امامی، دانشگاه امام صادق(ع)، تهران، 1389.

    44 . مشهدی، علی، حق بر محیط زیست سالم، تهران، انتشارات میزان، چ1، 1392ش.

    45 . -------------، حقوق بشر و محیط زیست، تهران، انتشارات خرسندی، چ1، 1396ش.

    46 . نسائی، احمد بن شعیب، سنن نسائی، تحقیق ابو طاهر زبیر علی زئی، جلد اول، ریاض، دارالاسلام للنشر والتوزیع، (215-303ق)

    47 . نوری طبرسی، میرزا حسین، مستدرک الوسائل و مستبط المسائل، مؤسسه آل البیت لإحیاء التراث، بیروت، 1048ق.

    48 . نهج البلاغه، ترجمۀ سید محمد دشتی، قم، الهادی، 1382.