Interpretive Innovations

Interpretive Innovations

Typology of “Colonialism” in the Qurʾān with Emphasis on Verse 54 of Sūrat al-Zukhruf

Articles in Press

Document Type : Original Article

Author
Javad Nafari
Assistant Professor, Islamic Studies, Humanities, Islamic Liberal Arts, Boyin Zahra Branch, Iran
10.22034/iij.2026.2076919.1054
Abstract
Colonialism, as a historical and social phenomenon, has left extensive effects on various societies. Analyzing this phenomenon from the perspective of the Qurʾān can illuminate the cultural and economic dimensions of domination. Verse 54 of Sūrat al-Zukhruf symbolically and objectively refers to the behavior of Pharaoh and his people, revealing the mechanisms of exercising power and domination in ancient Egypt. The principal aim of this research is to identify the typology of colonialism and analyze its cultural and economic consequences for society. Employing a descriptive-analytical and comparative method, and focusing on the key terms of this verse, the study analyzes the cultural and economic contexts of colonialism within the verse itself and in historical texts related to ancient Egypt. The central research question asks: How does verse 54 of Sūrat al-Zukhruf, through its specific language and vocabulary, reflect the various dimensions of cultural and economic colonialism, and what were its consequences for society? The findings demonstrate that cultural colonialism was implemented through the weakening of intellectual independence, values, and communal identity, while economic colonialism was characterized by the concentration of wealth, the reduction of economic decision-making agency, and the exploitation of resources. The simultaneous analysis of both cultural and economic dimensions reveals that these two factors mutually reinforced one another, creating a long-term cycle of domination. The results emphasize that Qurʾānic vocabulary not only reflects historical reality but also serves as a tool for understanding the mechanisms of colonialism and their long-term consequences for society.
Keywords
Colonialism
Cultural Colonialism
Economic Colonialism
Domination
Belittling the Intellect
Verse 54 of al-Zukhruf
- قرآن کریم
- نهج البلاغه
1. ابن منظور، محمد بن مکرم. (1410ق). لسان العرب، بیروت: دار احیاء التراث العربی.
2. ابن هشام، شمس‌الدین محمد بن محمود. (بی‌تا). شمس العلوم و دواء کلام العرب من الکلوم، بیروت: دار احیاء التراث العربی.
3. امام خمینی، سید روح‌الله. (1389ش). صحیفه نور، تهران: موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
4. بحرانی، هاشم بن سلیمان. (1415ق.). البرهان فی تفسیر القرآن (تفسیر مأثور اهل بیت علیهم‌السلام). قم: مؤسسة البعثة، واحد تحقیقات اسلامی، مرکز الطباعة و النشر.
5. جوادی آملی، عبد الله. (1379ش). شناخت‌شناسی در قرآن. ویراستار: حمید پارسا. قم: مرکز مدیریت حوزه علمیه قم.
6. جوادی آملی، عبد الله. (1403ش). تفسیر تسنیم. قم: مرکز بین‌المللی نشر اسراء.
7. راغب اصفهانی، ابوالقاسم حسین بن محمد. (1412ق). المفردات فی غریب القرآن، دمشق و بیروت: دار القلم.
8. راغب اصفهانی، حسین بن محمد. (1374ش). ترجمه و تحقیق مفردات الفاظ قرآن با تفسیر لغوی و ادبی قرآن (مترجم: غلامرضا خسروی حسینی). تهران: انتشارات مرتضوی.
9. ری‌شهری، محمد. (1384ش). میزان الحکمه، تهران و قم: دار الحدیث.
10. سیوطی، عبدالرحمن بن ابی‌بکر. (1404ق). الدر المنثور فی التفسیر بالمأثور. قم: مکتبة آیة الله العظمی المرعشی النجفی.
11.صدوق، محمد بن علی. (بی‌تا). التوحید. محقق: سید هاشم حسنی طهرانی. قم: جامعه مدرسین حوزه علمیه.
12. طباطبایی، محمدحسین. (1374ش). المیزان فی تفسیر القرآن. قم: دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
13. طبرسی، ابو علی فضل بن حسن. (1415ق). مجمع البیان فی تفسیر القرآن. بیروت: موسسه الاعلمی للمطبوعات.
14. طریحی، فخرالدین بن محمد. (1375ش). مجمع البحرین. تحقیق: احمد حسینی اشکوری. تهران: مکتبة المرتضویه.
15. قرائتی، محسن. (1388ش). تفسیر نور. تهران: مرکز فرهنگی درس‌هایی از قرآن.
16. قرشی، علی اکبر. (1371ش). قاموس قرآن. تهران: دار الکتب الإسلامیة.
17. مصباح یزدی، محمدتقی. (1376ش). تهاجم فرهنگی. قم: انتشارات مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
18. مکارم شیرازی، ناصر. (1374ش). تفسیر نمونه. تهران: دار الکتب الاسلامیه.
Interpretive Innovations

Articles in Press, Accepted Manuscript
Available Online from 09 May 2026