نوآوری های تفسیری

نوآوری های تفسیری

زنان و سلامت روانی در بستر خانواده: خوانشی از راهکارهای قرآنی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری مطالعات زنان، گرایش حقوق زن در اسلام، دانشگاه تربیت مدرس،تهران،ایران
2 استادیار و عضو هیات علمی گروه قرآن و منابع اسلامی،دانشکده معارف و اندیشه اسلامی،دانشگاه تهران،تهران،ایران
10.22034/iij.2026.2091724.1071
چکیده
. . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . .. . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . .پژوهش حاضر با تمرکز بر نقش و جایگاه زنان در نهاد خانواده، به‌ویژه در بستر روابط زوجین، بر این مبنا استوار است که ایفای مؤثر نقش‌های خانوادگی از سوی زنان مستلزم برخورداری آنان از سلامت روانی پایدار است. در تعالیم اسلامی، به‌ویژه در قرآن کریم، موضوع سلامت روح و روان زنان از جایگاهی ویژه برخوردار بوده و آموزه‌ها و گزاره‌های کاربردی متعددی برای تقویت و حفظ تعادل روانی آنان در فضای خانواده ارائه شده است. این مطالعه با بهره‌گیری از روش توصیفی–تحلیلی، به بررسی آموزه‌های قرآنی ناظر بر ارتقای سلامت روانی زنان و استخراج راهکارهای مؤثر در این زمینه می‌پردازد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که قرآن‌کریم یک نظام چندلایه شامل سه سطح راهکارهای شناختی (مانند باور به کرامت زن، هدفمندی آفرینش و قضا و قدر الهی برای کاهش اضطراب و افزایش عزت نفس)، معنوی عبادی (مانند ذکر، صبر و شکرگزاری برای تقویت تاب‌آوری و به‌زیستی) و رفتاری (مانند مودت، رحمت، معاشرت به‌نیکی و حفظ اسرار برای ایجاد امنیت عاطفی و کاهش تعارض) ارائه می‌دهد. مجموعه این راهکارها با ایجاد توازن در مناسبات خانوادگی، زمینه‌ساز پایداری سلامت روانی و بهبود کیفیت زندگی زنان در چارچوب خانواده اسلامی می‌شود.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Women and Mental Health in the Family Context: A Reading of Quranic Solutions

نویسندگان English

sakineh ganjkhanlou 1
maryam alizadeh 2
1 PhD student in Women's Studies, specialization in Women's Rights in Islam, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
2 Assistant Professor and faculty member of the Department of Quran and Islamic Sources, Faculty of Islamic Teachings and Thought, University of Tehran, Tehran, Iran
چکیده English

The present study, focusing on the role and position of women within the family institution—particularly in the context of marital relationships—is grounded in the premise that the effective fulfillment of family roles by women requires their sustained psychological well-being. In Islamic teachings, especially in the Holy Quran, the mental and spiritual health of women holds a distinct status, and numerous practical teachings and propositions have been offered to strengthen and maintain their psychological equilibrium within the family sphere. Employing a descriptive-analytical method, this study examines Quranic teachings concerning the enhancement of women’s mental health and extracts effective strategies in this regard. The research findings indicate that the Holy Quran presents a multi-layered system comprising three levels of strategies: cognitive (such as belief in the dignity of women, the purposiveness of creation, and divine providence to reduce anxiety and enhance self-esteem), spiritual-devotional (such as remembrance of God, patience, and gratitude to foster resilience and well-being), and behavioral (such as affection, compassion, good companionship, and confidentiality to create emotional security and reduce conflict). The integration of these strategies, by establishing balance in familial relations, paves the way for sustaining mental health and improving the quality of life for women within the framework of the Islamic family.

کلیدواژه‌ها English

Women
, Family
, Mental Health,
Quranic Strategies

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 24 تیر 1405